GOOGLE EARTH TEKNOLOJİLERİNİN COĞRAFYA DERSLERİNDE KULLANIMI

Bilginin konumsal tabanlı olarak toplanması, depolanması, analiz
edilmesi, haritalanması ve servis edilmesinde kullanılan mekânsal
teknolojiler sağlamış oldukları büyük kolaylıklar nedeniyle günümüzde
toplumsal hayatın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Yaklaşık 40 yıl
öncesine kadar daha çok devlet kurumları tarafından kullanılan ve bu
nedenle de kullanıcı sayısı çok az olan Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS),
Uzaktan Algılama (UA) ve GPS (Global Positioning Systems – Küresel
konumlandırma sistemleri) gibi teknolojiler, özellikle bilgisayar ve
internet alanında yaşanan gelişmelerle günümüzde toplumların çok
yaygın olarak kullandığı araçlar haline dönüşmüştür.
Konum bilgileri yüzyıllardır başta harita ve yersel ölçü aletleri
kullanılarak belirlenmekteydi. Ancak özellikle 1950’lerden sonra uzaya
gönderilen uydularla bir yer veya nesnenin matematik konumunun
belirlenmesi çok daha doğru ve kolay yöntemlerle gerçekleştirilmeye
başlandı. İnsanlık, uyduların yeryüzünün her bir noktasını görecek
şekilde bir ağ halinde dünya etrafına yerleştirilmeleri sonrasında GPS
denilen konum belirleme aletleri ile tanıştı. Günümüzdeki pek çok GPS
cihazının da halen kullanmakta olduğu bu sistem ilk olarak Amerika
Birleşik Devletleri (ABD) tarafından 1960’lı yılların sonunda dünya
etrafına 24 adet uydu yerleştirilmesi ile çalışmaya başladı (Kaplan ve
Hegart, 2005). Başlangıçta daha çok askeri amaçlarla kurulan bu sistem
sonraki yıllarda ticari kullanıma açıldı ve boyutları küçülen, fiyatları

ucuzlayan GPS cihazları çok farklı sektörlerde çok sayıda kişi tarafından
kullanılmaya başlandı. GPS’ler günümüzde araçlardaki adres bulma
sistemlerinde, saatlerde ve cep telefonlarındaki kullanımları ile toplumsal
hayatın vazgeçilmez araçları haline gelmiştir.
Bilgisayar teknolojisindeki gelişmelerin mekânın anlaşılması ve
analiz edilmesine sağlamış olduğu en önemli katkılardan biri CBS’nin
ortaya çıkışıdır (Cook vd., 1994; Beddingfield vd., 1995; Birkin vd.,
1996; Zhou vd., 1999; Demirci, 2007; Demirci, 2008a) . CBS, 1960’lı
yıllarda doğal kaynakların analiz ve envanter çalışmaları için Kanada’da
geliştirilmiştir (Yomralıoğlu, 2000). Günümüze kadar geçen zaman
diliminde CBS bir yandan farklı ve profesyonel yazılımların
geliştirilmesi bir yandan da kullanım maliyetlerinin düşmesi ile çok farklı
sektörlerde yaygın olarak kullanılmaya başlamıştır.
Mekânsal teknolojilerin toplumsal kullanımının
yaygınlaştırılmasında İnternetin çok büyük bir rolü olmuştur. 1991
yılında faaliyete geçen İnternet günümüzde dünya genelinde her altı
insandan birinin kullandığı bir teknoloji haline gelmiştir (Chalmers,
2009). İnternetin mekânsal teknolojilerin kullanımının
yaygınlaştırılmasına etkisi 2005 yılında hizmete giren Google Earth ile
belirgin olarak ortaya çıkmıştır. Yeryüzüne ait uydu görüntülerinin
İnternetten gözlemlenmesini sağlayan Google Earth, detayları konum
bilgileri ile sunduğu için mekânsal sorgulama ve analizlere imkân
vermektedir. Google Earth, kısıtlı mekânsal analiz araçları dolayısıyla
bazı araştırmacılara göre gerçek bir CBS olarak algılanmasa da
(Patterson, 2007) ücretsiz erişilebilirliği ve kullanım kolaylığı açısından
(Butler, 2006) tarafından “CBS’nin demokratikleşmesi” olarak
tanımlanmıştır. Bu yaklaşıma paralel olarak yapmış olduğu ifadesinde
(Goodchild, 2008) Google Earth’ün CBS’yi herkesin kullanımına
açtığını ve dolayısıyla binlerce insanın CBS’nin çeşitli uygulamalarından
yararlanmasını sağladığını belirtmiştir. Günümüzde Google Earth
üzerinde kullanıcılar kendi verilerini katman mantığında gösterebilmekte
ve çok farklı amaçlarla bu sistemden yararlanabilmektedirler.
Mekânsal teknolojilerin mekânın anlaşılması ve yönetilmesine
katkısı çok büyüktür. Bu açıdan mekânsal teknolojilerden yararlanan
insan sayısı her geçen gün farklı sektörlerde giderek artmaktadır.
Mekânsal teknolojilerin kullanımının özellikle son 10 – 15 yılda giderek

yaygınlaştığı alanlardan biri de eğitimdir. Mekânsal teknolojilerin
eğitime katkısı bir mekân bilimi olan coğrafya derslerinde diğer alanlara
göre daha belirgin olarak ortaya çıkmaktadır. CBS başta olmak üzere
mekânsal analizlere imkân veren teknolojilerin öğrenci, öğretmen, okul
ve toplum açısından çok yönlü faydalarının olduğu yapılan pek çok
çalışmada ortaya çıkarılmıştır (Kerski, 2003; Johansson, 2003; Bednarz,
2004; Bednarz ve Schee, 2006; Landenberger vd., 2006; McClurg ve
Buss, 2007; Marsh vd., 2007; Demirci, 2008b; 2011; Liu vd., 2010).
Mekânsal teknolojiler öğrenciler açısından çok yönlü bilgi ve becerilerin
kazandırılmasına yardım eden etkin bir öğrenim aracı iken öğretmenler
için yapılandırmacı, öğrenci merkezli, uygulamalı ve aktif öğretim
yöntemlerinin kullanımını mümkün kılan başarılı bir araçtır. Mekânsal
teknolojiler yardımı ile coğrafya derslerinde öğrenciler mekânı tüm
yönleri ile daha iyi anlayabilmekte, mekânsal farklılıkları nedenleri ile
ortaya çıkarabilmekte ve coğrafyanın güncel hayattaki problemlerin
çözümünde ne denli önemli bir bilim olduğunun farkına
varabilmektedirler.
Giderek hayatın içinde daha fazla yer alan mekânsal teknolojilerin
ülkelerin geleceğini şekillendirecek olan bireylerin yetiştirilmesi
açısından ne kadar önemli olduğunun farkına varan ülkelerde bu alanda
çok farklı çalışmalar yapılmaktadır. Mekânsal teknolojilerin ortaöğretim
programlarına adapte edilmesi, mekânsal teknolojiler ile ilgili derslerin
öğretim programına ilave edilmesi, coğrafya ve mekânla ilgili diğer
derslerde kullanımlarının yaygınlaştırılması farklı ülkelerde bu alanda
yapılan çalışmalardan bazılarıdır. CBS’nin ortaöğretimde kullanımının
ilk örnekleri 1990’lı yıllarda ABD’de görülmeye başlamış, ardından
benzer uygulamalar Kanada, İngiltere, Türkiye ve diğer pek çok Avrupa
ülkelerine yayılmıştır. Günümüzde 50’ye yakın ülkede CBS ile ilgili
çalışmalar ortaöğretim düzeyinde gerçekleştirilmektedir.
CBS ve diğer mekânsal teknolojilerin eğitimde kullanılması
yönünde yapılan akademik çalışmalar özellikle 2000’li yıllarda
çoğalmıştır. 2003 yılında ABD’de ESRI firması tarafından yayımlanan
“Mapping Our World” başlıklı kitap (Malone vd., 2003), 2006 yılında
yedi Avrupa ülkesinin katılımı ile tamamlanan GISAS projesi
(Johansson, 2006), 2013 yılında tamamlanacak olan “digital.earth.eu”
projesi uluslar arası alanda CBS’nin ortaöğretim düzeyinde
yaygınlaştırılması için yapılan çalışmalardan sadece bazılarıdır.

google earth ONLİNE MAP kulan

google earth ONLİNE MAP
OnlineMap, web harita sağlayıcıları (ör; Google Earth) üzerindeki raster verileri Netcad
içerisinde altılık olarak projenizde kullanabilmenizi sağlar.
OnlineMap’i kullanabilmek için internet bağlantısının aktif olması gerekmektedir. OnlineMap
ile Netcad çizim ekranına çağırdığınız koordinatlı raster görüntüler üzerinden sayısallaştırma
yapabilirsiniz..
1.1. Kurulum

http://netcadportal.com/Default.aspx?_Args=Dynamic,4414,,PAGES,Type_01.1

linkinden ‘Online map’ kurulumunu indirdikten sonra setup dosyasını çalıştırınız.
Kurulum penceresi üzerinden işlem adımlarını takip ederek kurulumu gerçekleştiriniz.
Kurulum sonrasında Online Map uygulamasına Araçlar menüsü altından
ulaşabilirsiniz.
1.2. Kullanım
1. Araçlar/OnlineMap işlemine giriniz.
Projenizin projeksiyonu tanımlı değil ise karşınıza ‘Projeksiyon Bilgileri’ penceresi açılacaktır.
Projeksiyon parametrelerini tanımlamak için Tamam butonuna basınız.2
2. Açılan Genel Ayarlar penceresi üzerinden Projeksiyon bölümünden projenizin
projeksiyon tanımlamasını ‘…’ butonuna basılarak açılan pencereden yapınız.
3. Projeksiyon tanımlamasını yaptıktan sonra Tamam butonu ile Genel Ayarlar
penceresinden çıkınız.
4. Netcad ekranın sol tarafında OnlineMap penceresi açılacaktır.3
Açılan pencerede ‘Sunucu Seçiniz’ yazısı altında yer alan açılır menüde program içerisinde
kayıtlı olan sunucular listelenecektir. Veri almak istediğiniz sunucuyu buradan seçebilirsiniz.
Örnek uygulama kapsamında ‘GOOGLE_UYDU’ sunucusunu seçiniz.
5. Arama Kriteri bölümüne projenize çağırmak istediğiniz yer adını yazınız.
Örnek uygulama kapsamında Bilkent bölgesini Netcad ekranına çağırmak için ‘ankara,
bilkent’ yazınız.
‘Ara’ butonu ile sunucu üzerinde arama yaptırınız.
6. Bulunan sonuçlar menünün alt tarafında listelenecektir.4
Listelenen sonuçlardan görmek istediğiniz sonuç üzerine fare sol tuş ile tıklayınız.
Seçilen sonuç Netcad ekranına yüklenecektir.
*.NCZ projesine referans olarak herhangi bir sunucudan görüntü eklemek için
Ekrandan Seç işlemini kullanabilirsiniz.5
7. ‘Bilkent_Real.NCZ’ dosyasını ‘Projeye Ekle’ seçeneğini aktif hale getirerek açınız.
8. ‘Ekrandan Seç’ butonu ile çiziminize referans görüntü eklemek istediğiniz yeri fare sol
tuş ile seçiniz.
‘Haritayı Getir’ butonu ile seçtiğiniz alana referans görüntüyü getirebilirsiniz.6
OnlineMap ile yüklenen raster görüntüleri saklayabilir, raster veri olarak
kullanabilirsiniz.
9. C:\NETCAD\TOOLS\OnlineMap\cache dizini altından Netcad ekranında
görüntülediğiniz referans görüntüye ulaşabilirsiniz.
Referans görüntüyü sonraki projelerinizde kullanmak istiyorsanız, dizin altındaki dosyaları
lokalde ilgili proje klasörünüzün içine kopyalayınız.
OnlineMap ile saklanan raster veriler coğrafi projeksiyon sisteminde saklanır. Raster
veriyi metrik projeksiyon sistemine dönüştürmek için Raster/Raster
Dönüştür/Projeksiyon Dönüşümü işlemini kullanabilirsiniz.
Örnek proje kapsamında kopyalanan ‘mapimages.tif’ ve ‘mapimages.dre’ dosyalarının adını
‘Bilkent’ olarak değiştirip saklayınız. Saklanan raster veri başka projede Raster/Raster
Yöneticisi ya da Araçlar/Referans Yöneticisi işlemleri ile yüklenerek kullanılabilir.